1. Deprem nedir?

Yerin derinliklerindeki büyük kaya katmanları sürekli olarak çok yavaş hareket eder. Bu katmanların birbirine sürtündüğü yerlerde zamanla bir gerilim birikir. Gerilim bir gün aniden boşalınca kayalar kırılır ve açığa çıkan enerji yeryüzünü sarsar. Bu sarsıntıya deprem diyoruz.

Türkiye, depremlerin sık yaşandığı bir bölgede bulunur. Bu yüzden depremi tanımak, binaları sağlam yapmak ve deprem anında ne yapacağımızı bilmek hepimiz için çok önemlidir.

2. Depreme hazırlıklı olmak

Depremi önleyemeyiz ama ona hazırlanabiliriz. Evimizdeki dolapları ve rafları duvara sabitleyebilir, ağır eşyaları alçak yerlere koyabiliriz. Ailecek bir deprem çantası hazırlayıp içine su, yiyecek, fener, düdük ve ilk yardım malzemesi koyabiliriz.

Deprem anında Çök, Kapan, Tutun hareketini yapmayı ve sarsıntıdan sonra hangi toplanma alanına gideceğimizi önceden öğrenmeliyiz. Okulda yapılan tatbikatlara dikkatle katılmak da hazırlığın bir parçasıdır. Hazırlıklı olan insan zor bir anda daha sakin davranır.

3. Deprem ve yardımlaşma

Büyük bir depremden sonra pek çok insan evini, eşyalarını ve bazen sevdiklerini kaybeder. Böyle zamanlarda en çok ihtiyaç duyulan şey yardımlaşmadır. Kurtarma ekipleri gece gündüz çalışır, insanlar yiyecek, giyecek ve battaniye gönderir.

Biz çocuklar da yardım edebiliriz. Kitaplarımızı, oyuncaklarımızı paylaşabilir, depremden etkilenen bir arkadaşımıza mektup yazabiliriz. Yeni gelen bir sınıf arkadaşını oyuna çağırmak da büyük bir yardımdır. Zor günler, birbirimize sahip çıktığımızda daha kolay geçer.

Yeni Arkadaşım Yusuf

Pazartesi sabahı öğretmenimiz sınıfa yeni bir arkadaşla geldi. Adı Yusuf’tu. Depremden sonra ailesiyle birlikte bizim şehre taşınmışlar. Yusuf boş sıraya oturdu ve teneffüste kimseyle konuşmadı.

Ece onu bahçenin köşesinde tek başına görünce yanına gitti. “Benim adım Ece. Seksek oynamak ister misin?” dedi. Yusuf başını salladı ama kalkmadı. Ece de yanına oturdu, cebinden iki kurabiye çıkardı ve birini ona uzattı.

Ertesi gün Yusuf, Ece’ye eski okulunu anlattı. Okulun bahçesinde kocaman bir dut ağacı varmış. Ece ertesi sabah sınıfa bir dut fidanı resmi getirdi. Bütün sınıf resmi panoya astı ve altına herkes Yusuf’a birer cümle yazdı.

O hafta Yusuf ilk kez seksek oynadı. Gülerken Ece’ye döndü: “Burada da bir dut ağacı dikelim mi?” Bahar gelince sınıfça okul bahçesine bir fidan diktiler.

Çantadaki Fener

Mert’in annesi bir akşam masaya boş bir sırt çantası koydu. “Bugün birlikte deprem çantamızı hazırlayacağız,” dedi. Mert önce ne koyacağını bilemedi. Annesi bir liste yazdı: su, paketli yiyecek, düdük, fener, yedek pil, ilk yardım malzemesi ve önemli telefon numaraları.

Mert her şeyi tek tek çantaya yerleştirdi. En son fenerin düğmesine bastı, ışık tavana vurdu. “Bu fener karanlıkta bize yol gösterir,” dedi annesi. Mert feneri çantanın en üst gözüne koydu.

Ertesi hafta okulda deprem tatbikatı yapıldı. Öğretmen “Evinde deprem çantası olan var mı?” diye sordu. Mert parmağını kaldırdı ve çantasında neler olduğunu tek tek saydı. Öğretmen gülümsedi: “Hazırlıklı olmak korkuyu azaltır, Mert ailesiyle bunu çok güzel yapmış.”

O akşam Mert, ailesiyle birlikte toplanma alanını görmeye gitti. Artık depremde ne yapacaklarını hep birlikte biliyorlardı.

Çök, Kapan, Tutun

Zil üç kez kısa kısa çaldı. Bu, tatbikat zili demekti. Zeynep hemen sırasının yanına çöktü, kollarıyla başını ve ensesini kapattı, bir eliyle sıranın ayağına tutundu. Yanındaki Can’ın gözleri korkuyla açılmıştı.

“Korkma,” diye fısıldadı Zeynep. “Öğretmenimiz söyledi: Çök, Kapan, Tutun. Sarsıntı bitene kadar böyle bekleyeceğiz.” Can da onun gibi yaptı. Birlikte saymaya başladılar: bir, iki, üç…

Zil yeniden çaldığında öğretmenleri sınıfı sıraya dizdi. Kimse koşmadı, kimse itişmedi. Merdivenlerden sakince inip bahçedeki toplanma alanına gittiler. Okul müdürü tüm sınıfları tek tek saydı ve herkesi alkışladı.

Sınıfa dönerken Can, Zeynep’e teşekkür etti. “Ben şimdi kardeşime de öğreteceğim,” dedi. Zeynep gülümsedi. Bir şeyi birine öğretmek, onu bir daha unutmamanın en iyi yoluydu.