Kahramanmaraş merkezli meydana gelen deprem, hepimizi derinden üzdü. Hissedilen üzüntünün yanı sıra aynı zamanda ebeveynler bu durumu çocuklarına nasıl anlatacakları noktasında doğal bir endişe taşımaktalar. Hem şu an için hem de gelecek için, deprem çocuklara nasıl anlatılır? Çocuklarla birlikte depremle ilgili neler yapılabilir?
Çocuklarla Birlikte Depremle ilgili neler yapılabilir?
Deprem anında neler yapabileceğiniz, evdeki en güvenli alanların nereler olduğunu öncesinde tespit edip çocuğunuzla konuşup, birlikte uygulama yapabilir, deprem çantası hazırlayabilirsiniz. Tüm bunları yaparken sakin bir şekilde hareket ediyor olmanız çocuğunuzun da sakin kalması açısından önem taşımaktadır.
Deprem Hakkında Endişeye Sahip Çocuklara Neler Söylenebilir?
Çocuklar depremin kendilerinin ve ailelerinin başına geleceğine dair endişe taşıyabilirler. Böyle durumlarda endişelenmene, korkmana gerek yok gibi cümleleri söylemeniz bir işe yaramamakla birlikte yaşadığı duyguların yeterince anlaşılmamış olduğunu düşünmesine sebep olur. Bunun yerine çocuklara ‘yaşananlar seni korkutmuş olabilir ama anne ve baban olarak senin yanındayız’ diyerek duygularını anladığınızı onlara hissettirebilirsiniz.

Deprem Çocuklara Nasıl Anlatılır?
Depremin, yağmurun yağması, rüzgarın esmesi, güneşin bizi ısıtması vb gibi doğal bir olay olduğu söylenmeli. Okul öncesi dönemdeki çocuklar yaşanılanlarla ilgili çokça ‘neden’ sorusunu sorabilirler. Neden sorusuna karşılık basit cevaplar vermeye çalışın. Örneğin, bir yeri çok hızlı sallarsak üzerindeki eşyalar ayakta durmakta zorlanıp yıkılabilir. Yer çok hızlı sallanınca binalar ayakta durmakta zorluk yaşarlar’ şeklinde açıklamalarda bulunabilirsiniz.
Oyun bir çocuğun dünyasında büyük bir öneme sahiptir. Çocuklar oyun oynayarak dünyayı ve çevreyi öğrenir. Gördükleri şeyi oyunlarına taşırlar. Bu sebeple çocuğunuzla depremin fiziksel olarak nasıl gerçekleştiği ile ilgili bir oyun oynayabilirsiniz. Bu esnada sakin bir şekilde oynamanız çok önemli. Çünkü çocuklar ne anlattığınızdan daha çok nasıl anlattığınıza, hislerinize dikkat eder.
Depremin yaralarını sarmak için neler yapabiliriz? Depremi çocuklara nasıl anlatmalıyız yazısını daha detaylı anlattığımız yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Yeteri Kadar Bilgi Vermek, Günlük Rutinlere Devam Etmeye Çalışmak Önemli
Çocuklar, depremle ilgili üzücü ve korkutucu görüntülerden uzak tutulmaya çalışılsa dahi kimi zaman bunu başaramayabiliyoruz. Bu görüntülerin çocuklar üzerindeki etkilerini azaltabilmek için, çocuğun duymasının yeterli olduğu kadar bilgiyi doğru bir şekilde paylaşmak önemlidir. Böyle bir dönemde çocuğunuz geceleri sıkça uyanabilir, ağlayabilir, özellikle annelerine yapışıp ağlayabilir. Bu gibi durumlarda çocuğunuzu kucaklamanız, ona sıklıkla sarılmanız sakinleşmesine katkıda bulunacaktır. Aynı zamanda çocuğunuzun diğer zamanlarda yaptığı yemek yeme, banyo yapma, uyuma gibi günlük rutinlerini devam ettirmeye çalışmanız güvenlik hissinin sağlanması adına önem teşkil etmektedir.
Özel BEM İlkokulu Rehber Öğretmeni
Zeynep Saliha VURAL
Depremi Çocuklara Nasıl Anlatmalıyız? Depremin Yaralarını Sarmak
6 Şubat 2023 sabahı, Kahramanmaraş Pazarcık’ta meydana gelen 7.4 büyüklüğündeki depreme uyandık. Adana, Kahramanmaraş, Osmaniye, Malatya, Hatay, Kilis, Gaziantep, Adıyaman gibi Güneydoğu illerinin etkilendiği Gaziantep’teki 7.4 büyüklüğündeki depremde çocuklarımız da malesef büyük bir travma yaşadılar. Çocuklarımıza depremi nasıl anlatmalıyız, çocuklardaki deprem travması için ne yapılabilir gibi soruların cevaplarını çocuklarda depremin yaralarını sarmak için ele alacağız.
Çocuklar için deprem konusu oldukça endişe verici ve korkutucu olabilir. Ancak depreme dair haberlerin ve konuşmaların duyulduğu bir ortamda çocuklarla hiçbir şey paylaşmamak onlar için daha kaygı verici bir duruma dönüşebilir. Diğer doğal felaketlerde olduğu gibi depremi çocukların yaşına uygun bir şekilde anlatmak endişelerini azaltabilir. Böylece kendilerini güvende hissederler.

Depremi Çocuklara Nasıl Anlatmalıyız?
Çocuklara depremi anlatırken doğru bilgileri yaş düzeyine uygun olarak vermelisiniz. Bunun için depremle ilgili temel bilgilere sahip olmalısınız. Bu bilgileri verirken yumuşak bir dille ve onları korkutmadan anlatmaya özen göstermelisiniz.
Depremin nasıl ve neden meydana geldiğini anlatabilir ve dünya için doğal bir süreç olduğundan bahsedebilirsiniz. Kar yağması, güneş açması gibi depremin de dünyamız için bir ihtiyaç olduğunu vurgulayabilirsiniz.
Deprem anında ihtiyaç olacak malzemelerin yer alacağı deprem çantasını çocuğunuzla birlikte hazırlayabilirsiniz. Çantanın içinde yer alan malzemeleri çocuğunuza tanıtabilirsiniz.
Depremle konulu çocuk kitaplarını kullanarak çocuklara depremin ne olduğunu anlatabilirsiniz.
Çocuklara depremi anlatırken oyunlardan ve oyuncaklardan faydalanabilirsiniz. Legolarla bir bina ya da tahta parçalarıyla bir kule yapabilir, sallantının ne olduğunu anlatabilirsiniz. Bunun için evinizdeki minderleri ya da kitapları da kullanabilirsiniz.
Yerin altındaki kayalardan ve onların hareketlerinden bahsedebilirsiniz. Bunun için varsa evdeki misketlerden faydalanabilirsiniz.
Depremle ilgili konuşurken çocuklara güven duygusunu hissettirmeniz çok önemli. Bunun için evdeki ve binanızın yakınındaki güvenli noktaları çocuğunuza gösterebilirsiniz. Deprem anında alınacak hayat üçgeni pozisyonunu oyun haline getirerek sırayla yapabilirsiniz.
Depremin Yaralarını Sarmak için Ne Yapabiliriz?
Depremin “gizli kahramanları”ndan bahsedebilirsiniz. AFAD, Kızılay gibi yardım kuruluşlarının insanların yardımına nasıl koştuğunu anlatabilirsiniz. İlk yardım ya da arama-kurtarma konulu bir tatbikat yapabilirsiniz.
AFAD’ın yapmış olduğu uyarıları çocuklarınızla birlikte okuyun ve uygulanabilir hale getirmeye çalışın.
AFAD Deprem Sonrası Tedbirleri
AFAD veya Kızılay gibi kurumlara yapılan yardımların ne kadar önemli olduğundan bahsedin ve mümkünse ilgili kurumlara bağış yapın. Böylece çocuğunuz yaşına rağmen depremin yaralarını sarmak için bir aksiyon almış olur.
AFAD Bağış Nasıl Yapılır?

AFAD’a bağış yapmak için resmi sitesinden yapmaya dikkat edin. AFAD’ın websitesine ulaşmak için tıklayın.
Her çocuğun ihtiyacı birbirinden farklıdır. Bu nedenle depremle ilgili çocukları dinlemek ve onların kaygılarını en aza indirmek çok önemlidir.
Multibem olarak vefat eden vatandaşlarımız için Allah’tan rahmet diliyor, yaralılara şifa diliyoruz.
Deprem Sonrası Okulla İlk Temas – Öğretmenler Öğrencilere Nasıl Davranmalı
Deprem sonrasında öğrencilerin hayatlarının önemli bir rutini olan okula devam etmesi onların iyileşme süreci için oldukça önemlidir. Bu dönemlerde okullar onlara hayatın zorlu yaşam koşullarına ve yoğun olumsuz duygu ve yaşantılara rağmen devam ettiğini öğreten güvenli alanlardır. Öğretmenlerin öğrencilerini bu güvenli alana aldığı gibi sarıp sarmaladığından, sakinleştirdiğinden ve yaralarını birlikte sarmaya hazır olduklarından emin olmak gerekir. Bu süreçte öğretmenler öğrencilere nasıl davranmalı konusnu Multibem olarak ele aldık.
Deprem Sonrası Öğretmenler Öğrencilere Nasıl Davranmalı
Hiçbir şey yaşanmamış gibi olumsuzluklardan arınmış “sessiz” bir sınıf ortamından ziyade “her şeye rağmen” mesajıyla olumlu ve olumsuz bütün yaşantılara kucak açan “şeffaf” bir ortamın oluşturulması önemli. Öğretmenler olarak bir şeyler anlatma telaşına kapılmadan, öğrencilerin duygularına alan açmak ilk günün önemli görevidir. Fakat dikkat edilmesi gereken önemli bir husus öğrencilerin birbirlerinin kaygılarını arttırdığı paylaşımların şefkatli bir biçimde kontrol altına alınmasıdır. Örneğin depremde enkaz altında kalan kuzeninin anılarını anlatan bir öğrencinin sözünü kesmek yerine “Çok dikkat çekici şeyler anlatıyorsun Ayşe, oldukça merak ettim. Bunları ayrı bir zamanda senden bizzat dinlemek isterim. Dilersen şimdi diğer arkadaşlarımıza söz hakkı verelim.” şekilde şefkatli bir karşılık verilebilir.

Çocuklara Umudu ve İyiliği Sıkça Hatırlatmalıyız
Depreme dair yıkımın ve yokluğun yanında çocuklara umudu ve iyiliği de sıkça hatırlatmalıyız. Örneğin yıkılan binaların yanında yıkılmayan sağlam binaları veya ölen insanların ardından yaşama tutunan bebekleri konuşmalıyız. İlk günlerin ardından olumsuz paylaşımların yerini olumlu ve umutlu haberlerle doldurmalıyız. Metaforlar da çocuklar için iyileştiricidir. Örneğin geleceğe dair umudu aşılarken “uyuduğumuz her gecenin aydınlık bir sabahı olduğunu” veya kopan bir ipe düğüm atıldığında daha da güçlü hale geldiğinden bahsedebilirsiniz. Çocukların da bizler kadar umuda ihtiyacı olduğunu unutmayın.
Her Öğrencinin Farklı Bir İyileştirici Temasa İhtiyacı Vardır
Her öğrencinin farklı bir iyileştirici temasa ihtiyacı olabilir ve bu ihtiyaç bu ilk haftalarda daha sık kendini gösterebilir. Örneğin öğrencinin sırtını okşamak, göz temasını sürdürmek, öpmek veya uzaktan sadece tebessüm etmek bu ihtiyaçlardan bazıları olabilir. Kimi öğrencilerin, özellikle küçük yaş gruplarının deprem gündeminden pek de etkilenmediğini düşünebilirsiniz. Bu öğrencileri mutlaka gözlemleyin ve olası duygu ve davranış değişikliklerinde birebir temas kurmaya çalışın. Bu öğrencilerin maruz kaldıkları bilinmezlikleri gidermesinde onlara yardımcı olun.
“Dengede” Olmayı Önceleyin
Son olarak, öğrencilerin ilkokul haftasının aynı zamanda öğretmenler olarak sizin de ilk haftanız olduğunu unutmayın. “Olumsuz duygularımı yansıtmamalıyım”, “güçlü durmalıyım”, “güleryüzlü olmalıyım” gibi beklentiler sizi daha fazla yorgunluğa sevk eden bir maskeye ve günün sonunda öğrencilere yansıyan birer stres kaynağına dönüşebilir. “İyi” olmaktan çok “dengede” olmayı önceleyin ve kendinize iyi gelen rutinlere öncelik verin.
Deprem sonrası süreçte çocuklarımızın psikolojisi ve gelecekleri için iyileştirici bir sürece girmemiz çok önemli. Bu süreç boyunca hazırladığımız öğretmenler öğrencilere nasıl davranmalı rehberinin yanı sıra deprem için hazırladığımız rehberleri de kullanabilirsiniz. Rehber olması açısından hazırladığımız makaleleri okuyabilirsiniz.
- Deprem Sonrası Süreçte Çocuğunuzla Birlikte Okuyabileceğiniz Kitaplar
- Depremin Yaralarını Sarmada Hikâyelerin Önemi
- Çocuklara Yardımlaşmayı Nasıl Anlatabiliriz? Çocuklarda Yardımlaşma Duygusu
- Çocuklarla Birlikte Depremle İlgili Neler Yapılabilir? Deprem Çocuklara Nasıl Anlatılır?
- Depremi Çocuklara Nasıl Anlatmalıyız? Depremin Yaralarını Sarmak
Tüm bunların yanı sıra İyileştirici Hikayeler başlığı altında çıkarttığımız Kitap Kampanyasını da inceleyip satın alabilirsiniz.