📏 Erken çocukluk dönemi kaç yaş arası?

UNESCO erken çocukluğu doğumdan sekiz yaşa kadar uzanan, beynin çok hızlı geliştiği bir dönem olarak tanımlar. Bu tanım ilkokulun ilk yıllarını da içine alır. Türkiye’de ise “erken çocukluk eğitimi” denince genellikle ilkokuldan önceki yıllar, yani 0-6 yaş kastedilir. Aşağıdaki tablo bu yılları Türkiye’deki kurumlara göre gösterir:

🌱 Erken çocukluk eğitimi nedir, neden önemlidir?

Erken çocukluk eğitimi, çocuğun doğumundan ilkokula başladığı döneme kadar uzanan bakım ve eğitim programlarından oluşur. Bu dönem, kişinin gelişimsel açıdan en hassas olduğu dönem olarak kabul edilir. İyi planlanmış bir erken çocukluk eğitimi çocuğa yeni beceriler kazandırır, okula hazır bulunuşluğunu destekler; öz denetim, hayal gücü, kendini ifade etme, akıl yürütme ve yaratıcılık gibi alanlarda gelişimine katkı sağlar.

• Dil: Kelime dağarcığı en hızlı bu yıllarda büyür. Kitap okumak, masal anlatmak ve sohbet etmek en güçlü destektir.
• Hareket: Koşma, tırmanma, makasla kesme ve kalem tutma gibi büyük ve küçük kas becerileri gelişir.
• Sosyal ve duygusal gelişim: Sıra beklemek, paylaşmak, duygusunu söze dökmek oyun içinde öğrenilir.
• Bilişsel gelişim: Sınıflama, sayma, neden sonuç ilişkisi kurma gibi beceriler gözlem ve deneyle gelişir.

🏛️ Türkiye’de erken çocukluk eğitiminin tarihsel gelişimi

Türkiye’de erken çocukluk eğitiminin gelişimini Osmanlı dönemi ve Cumhuriyet sonrası dönem olarak incelemek mümkündür. Osmanlı döneminde okul öncesi eğitimin ilk adımları 5-6 yaş çocuklarının 3-4 yıl boyunca din eğitimi aldığı sıbyan (mahalle) mekteplerinde atılmıştır. Kimsesiz çocukların yetiştirilmesi için açılan darüleytamların bazılarında 2-7 yaş çocuklarının eğitim alabildiği anasınıfları oluşturulmuştur (Akyüz, 1996). 1905’te İstanbul başta olmak üzere çeşitli illerde özel anaokulları açılmaya başlanmış, resmî anaokulları ise Balkan savaşları sonrasında (1912-1917) yaygınlaşmıştır (Çelik ve Gündoğru, 2007). 1916 sonlarına kadar İstanbul’da yaklaşık 30 anaokulunun açıldığı belirtilmektedir (Akyüz, 1996).

Cumhuriyetin ilk yıllarında 1928 Harf İnkılabı ile okuryazarlığa verilen önem artmış, devlet kaynaklarının büyük kısmı ilköğretime aktarılmış ve millet mektepleri açılmıştır. Bu durum bazı anaokullarının kapanmasına yol açmış, buna karşılık fabrikada ve tarımda çalışan annelerin çocukları için çocuk bakımevleri açılmıştır. Kız meslek liselerinin çocuk gelişimi ve bakımı alanında eleman yetiştirmesi de alanın gelişiminde önemli rol oynamıştır. 1961’de çıkan İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile okul öncesi eğitim ilköğretim kurumları içinde isteğe bağlı bir eğitim olarak yer almış, 1962 Millî Eğitim Şûrasında ana sınıflarının ve anaokullarının yaygınlaştırılması kararlaştırılmıştır (Oral, 2003).

🌍 Dünyada erken çocukluk eğitiminin tarihsel gelişimi

Çocuk eğitimiyle ilgili görüşlere ilk çağ düşünürlerinin eserlerinde rastlanır. Platon çocuk eğitiminde oyunun ve masalın önemini vurgulamış, öğrencisi Aristoteles eğitimin bireysel farklılıklara göre düzenlenmesi gerektiğini savunmuştur. İslam düşünürlerinden Farabi ise eğitimin çocuğun karar verme ve sorumluluk almasını desteklemesi gerektiğini ifade etmiştir (Oğuzkan ve Oral, 1987).

🧸 Multibem Erken Çocukluk Eğitim Programı

Multibem programının özünde öğretmenin rehber, çocuğun keşfeden; öğretmenin ortam hazırlayan, çocuğun deneyimleyen; öğretmenin sorgulatan, çocuğun araştıran olması fikri yer alır. Program akademik becerilerin yanında değerlere de yer verir ve bunu “Değerler her zaman, her yerde” ilkesiyle uygular. Doğa temelli etkinlikler çocuğun doğaya dokunmasını ve onu gözlemlemesini sağlar.

Programın temel ilkeleri:

• Çocuğun bütünsel gelişimi esastır; çocuk programda aktiftir ve özgün kabul edilir.
• Konular ayrıntılı araştırılır ve çocuğu geliştiren araçlar olarak kullanılır.
• Doğal malzemeler kullanılır, duyuların gelişimi önemsenir.
• Sanatsal beceriler ve tasarım çalışmaları teşvik edilir.
• Matematik becerileri oyunla kazandırılır, eğlenerek öğrenme desteklenir.
• Çocuklar okulda işlenen konuyu eve taşır ve aileleriyle yeni sohbetler kurar.

Program 3, 4 ve 5 yaş için ayrı setlerle uygulanır. Basılı kitapların yanında eğitim halıları, posterler ve flaş kartlar sınıf ortamını destekler. Setleri eğitim paketleri sayfasında, programı kullanan kurumları referanslarımız sayfasında görebilirsiniz.

3+ yaş seti

4+ yaş seti

5+ yaş seti

❓ Sık sorulan sorular