Türkiye’de kreş ya da anaokulu açmak isteyenleri çoğu zaman aynı soru karşılar: Hangi kuruma başvuracağım, hangi yönetmelik beni bağlıyor? Erken çocuklukta iki ayrı mevzuat var ve hangisine tabi olduğunuz çocukların yaşına ve kurumun türüne göre değişiyor. Kurallar 2025 ve 2026’da üç kez değişti (Aralık 2025 kreş yönetmeliği, Eylül 2025 MEB ücret formülü, Haziran 2026 kamu kreşleri). Bu rehberde her bilginin yanına dayandığı yönetmeliği yazdık.

⚖️ Önce ayrımı netleştirelim: Kreş mi, anaokulu mu?

Erken çocukluk kurumları iki ayrı çatı altında düzenlenir. 27 Aralık 2025 değişikliğiyle özel çocuk kulüplerine ait hükümler Aile Bakanlığı yönetmeliğinden çıkarıldı. Mevcut kulüpler MEB standartlarına uyup başvurursa özel öğretim kurumu izni alabiliyor. Aile Bakanlığı tarafı artık yalnızca 0-66 ay bakımı kapsıyor.

🧸 Özel kreş ve gündüz bakımevi açma şartları 2026 GÜNCEL

Bu alanı düzenleyen yönetmeliğin adı 27 Aralık 2025 değişikliğiyle “Özel Kreş ve Gündüz Bakımevlerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik” oldu (Resmî Gazete 33120). Güncel metin: mevzuat.gov.tr.

Yaş grupları değişti

Yönetmelikte kreş 0-24 ay, gündüz bakımevi 25-66 ay çocukları kapsar (md. 4). Bu ayrım 8 Eylül 2016 değişikliğiyle geldi; 27 Aralık 2025 değişikliği kapasite ve beslenme maddelerini de bu yaş gruplarına göre yeniden yazdı.

Başvuru süreci adım adım

1. Dilekçe ve iskân: Bina adresini belirten dilekçe ve yapı kullanım izin belgesi ile İl Aile ve Sosyal Hizmetler Müdürlüğü’ne başvurulur.
2. Bina incelemesi: En az iki sosyal çalışma görevlisi binayı 15 gün içinde yerinde inceler.
3. Belge dosyası: Bina uygun bulunursa kurucu ve bina belgeleri (aşağıdaki liste) başvurudan itibaren 3 ay içinde, iki dosya hâlinde teslim edilir. Bu sürede çocuk kabul edilmez.
4. Belge değerlendirmesi: İl müdürlüğü belgeleri 10 iş günü içinde değerlendirir; uygunsa en geç 1 ay içinde tefriş ve güvenlik önlemleri istenir.
5. Açılış incelemesi ve onay: Tefriş sonrası yerinde inceleme yapılır; il müdürlüğünün teklifi ve valiliğin onayıyla Açılış İzin Belgesi verilir. Çocuk kabulü bu belgeden sonra başlar.

Dayanak: Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri Yönetmeliği md. 6 ve 7.

Belge kontrol listesi

Kurucu olabilmek için Türk vatandaşı ve en az ilkokul mezunu olmak, yönetmeliğin 5. maddesinde sayılan suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak gerekir.

Bina ve fiziki şartlar

• Müstakil bina ya da çok katlı binanın zemin katı veya zeminle bağlantılı üst katları; gün ışığı alan, nemsiz odalar. Bodrum, yol seviyesinin altındaki kat ve çatı katı kapasiteye dâhil edilmez.
• Bahçe: çocuk başına en az 1,5 m²; teras katı bahçe sayılmaz.
• Meyhane, kahvehane, bar, elektronik oyun merkezi gibi yerlere kapıdan kapıya (bahçe kapısı varsa bahçe kapısından) en az 100 metre mesafe. Binada ya da bitişiğinde baz istasyonu bulunamaz.

Personel nitelikleri

• Kuruluş müdürü (md. 23): ilgili 4 yıllık bölüm mezunu ve en az 2 yıl deneyim; ya da pedagojik formasyonlu eğitim/fen-edebiyat mezunu ve 2 yıl deneyim; ya da daha önce yöneticilik yapmış olmak; ya da ilgili ön lisans mezunu ve 4 yıl deneyim.
• Grup sorumlusu (md. 26): çocuk gelişimi, okul öncesi ya da anaokulu öğretmenliği lisans/ön lisans mezunları öncelikli; ardından meslek lisesi çocuk gelişimi ve eğitimi bölümü mezunları. Bir kişi birden fazla grubun sorumlusu olamaz.
• Çocuk bakıcısı (md. 28): lise mezunları öncelikli olmak üzere en az kendi döneminin zorunlu eğitimini tamamlamış olmak ve MEB onaylı çocuk bakımı sertifikası (meslek lisesi çocuk gelişimi mezunlarından sertifika istenmez).
• Kuruluşta en az bir personelin ilk yardım sertifikası olması zorunludur.

🎓 Özel anaokulu açma şartları (MEB / 5580)

Okul öncesi eğitim veren bir anaokulu açıyorsanız muhatabınız MEB’tir. Çerçeve 5580 sayılı Kanun ve Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği‘dir. Yönetmelik 3 Ocak 2025 ve 5 Eylül 2025 tarihlerinde değişti; fiziki ölçüler Standartlar Yönergesi‘nde (26 Mart 2025 sürümü) yer alır.

Kurum açma izni

Öğretime başlamadan önce kurum açma izni ve işyeri açma/çalışma ruhsatı zorunludur; izin alınmadan öğrenci kaydı yapılamaz. Başvuru valiliğe (il millî eğitim müdürlüğü) yapılır; valilik dosyayı inceleyip görüşüyle 5 iş günü içinde Bakanlığa gönderir. Anaokulları dâhil okullarda izni Bakanlık verir (5580 md. 3). Valiliğin ret kararına tebliğden itibaren 15 iş günü içinde Bakanlığa itiraz edilebilir; Bakanlık da 15 iş günü içinde karar verir.

Bina ve fiziki standartlar

• Okul öncesi dersliği en az 15 m²; derslikte öğrenci başına en az 1,5 m² alan.
• Bahçe: her öğrenci için en az 1,5 m².
• Çok amaçlı salon en az 25 m² ve ihtiyaca yetecek büyüklükte veli görüşme/bekleme alanı (2025 yönergesiyle zorunlu).
• Müdür odası en az 10 m²; umuma açık ve içkili yerlere kapıdan kapıya en az 100 metre (uzaklık yönetmeliği).

Kurucu, müdür ve öğretmen

• Kurucu, kurucu temsilcisi ve personel için 5580’in 4. maddesindeki adli ve güvenlik şartları aranır.
• Müdür: resmî ya da özel öğretim kurumlarında en az 2 yıl asıl görevli öğretmenlik (Yönetmelik md. 30).
• Kuruluşta ders saatlerinin en az 1/3’ü, kuruluştan üç yıl sonra en az 2/3’ü asıl görevli öğretmenlerce verilmelidir (5580 md. 8).

Ücret kuralları (Eylül 2025 formülü)

• Eylül 2025’ten beri formül: ara sınıflarda ücret artışı, önceki yılın Aralık ayı yıllık Yİ-ÜFE ve TÜFE ortalamasının 1,05 katını aşamaz. Eski “ortalama + 5 puan” kuralı 5 Eylül 2025 değişikliğiyle kaldırıldı. Kademe başlangıç sınıflarında üst sınır 1,5 kat, yemek ve kitap gibi hizmet ücretlerinde 1 kattır (md. 53).
• Ücretler MEBBİS’e işlenir ve kurumda velilerin görebileceği yere asılır; kurumun internet sitesi varsa orada da yayımlanır. “Ders kitabı” adı altında ücret alınamaz.
• Kurumlar öğrenci sayısının en az %3’ü kadar ücretsiz öğrenci okutur (Bakanlık bu oranı %10’a kadar çıkarabilir). Terör ya da görev nedeniyle aylık bağlananlar ile harp ve vazife malullerinin çocukları ve koruma kararı verilen çocuklar önceliklidir (5580 md. 13).

Anaokulunda yaş grupları

Anaokulu, eylül sonu itibarıyla 36-68 aylık çocuklar içindir; ana sınıfında öncelik 57-68 aylıklardadır. Bu yaş tanımları MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nden gelir. Çocuğunuzun hangi gruba girdiğini Sınıf & Yaş Hesaplayıcı ile saniyede görebilirsiniz.

📰 Yeni: Kamu kreşleri için 27 Haziran 2026 yönetmeliği

27 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa Göre Açılacak Kreş ve Gündüz Bakımevleri Hakkında Yönetmelik, kamu kurumları ve belediyelerin açacağı 0-6 yaş kreş ve gündüz bakımevlerini standarda bağlıyor:

• Yılda en az bir kez denetim; eğitim programı denetimi MEB’e ait.
• Ücreti bağlı olunan kamu kurumu, belediyelerde meclis belirler; ayın başında peşin alınır, 15 iş günü ve üzeri hastalık raporunda iade yapılır.
• Her çocuğa yılda en çok 2 ay izin; kayıtlar Bakanlık bilişim sisteminde tutulur.
• Mevcut kuruluşlara uyum için 6 ay süre verildi. 657 sayılı Kanun md. 191 kapsamındaki personel bakımevleri bu yönetmeliğin dışında.

🏢 İşyeri kreşi zorunluluğu: Kaç kadın çalışan?

İşveren iseniz bu kural sizi de ilgilendirir. 16 Ağustos 2013 tarihli Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik (son değişiklik 7 Eylül 2019) şu eşikleri koyar:

• Yurt 250 metreden uzaktaysa işveren taşıt sağlamakla yükümlüdür.
• Kadın çalışanlar yaş ve medeni durumlarına bakılmadan sayılır. Çocuğunun annesi ölmüş ya da velayeti kendisine verilmiş erkek çalışanların çocukları da yurttan yararlanır (md. 13).
• Aynı belediye ve mücavir alan sınırları içindeki tüm işyerlerindeki kadın çalışanlar birlikte hesaplanır.

❓ Sık sorulan sorular

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat 10 Ekim 2026 itibarıyla kontrol edilmiştir. Başvurudan önce il müdürlüğüne ve yürürlükteki güncel metne başvurun.